යුරෝපා සංගමයෙන් ඓතිහාසික තීරණයක්:
www.bbcmirror.lk
www.Lankawebnews.lk
මාධ්යවේදීනි ෆාතිමා සෆාන්
ඊශ්රායලය සමග පවතින වෙළඳ ගිවිසුම අර්ධ වශයෙන් අත්හිටුවීමට 26-1 ක අතිබහුතර ඡන්දයක්
බ්රසල්ස් (Brussels) — යුරෝපා සංගමය (EU) සිය විශාලතම වෙළඳ සහකරු වන ඊශ්රායලය සමඟ පවතින වෙළඳ ගිවිසුම අර්ධ වශයෙන් අත්හිටුවීම සඳහා ඓතිහාසික පියවරක් ගෙන තිබේ. යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටවල් 27 අතුරින් 26ක්ම මීට පක්ෂව ඡන්දය ප්රකාශ කර ඇති අතර (26-1 ක අතිබහුතරයක්), මෙය සනිටුහන් වන්නේ දශක ගණනාවක් පුරා දෙපාර්ශවය අතර පැවති ශක්තිමත් ආර්ථික සබඳතාවල දැවැන්ත බිඳවැටීමක් ලෙසයි.
26-1 ක අතිබහුතරය: යුරෝපයේ පැහැදිලි පණිවිඩය
යුරෝපා සංගමය තුළ විදේශ ප්රතිපත්ති සහ වෙළඳ ගිවිසුම් සම්බන්ධයෙන් මෙතරම් ආසන්න ඒකමතික තීරණයක් (Near-unanimous vote) ගැනීම ඉතා කලාතුරකින් සිදුවන්නකි. සාමාන්යයෙන් එක් සාමාජික රටකට (බොහෝ විට හංගේරියාව වැනි රටවලට) නිෂේධ බලය (Veto) භාවිතා කළ හැකි වුවද, රටවල් 26ක්ම එක් ස්ථාවරයකට පැමිණීම පෙන්නුම් කරන්නේ ඊශ්රායලයේ ක්රියාකලාපය සම්බන්ධයෙන් යුරෝපය තුළ මතුව ඇති දැඩි අප්රසාදයයි. මෙම තීරණය හරහා යුරෝපා සංගමය ඊශ්රායලයට ජාත්යන්තර නීතිය සහ මානව හිමිකම් පිළිබඳව දැඩි පණිවිඩයක් ලබා දී ඇත.
👥 මහජන බලපෑම සහ රාජ්යතාන්ත්රිකයින්ගේ මැදිහත්වීම
මෙම සුවිශේෂී තීරණයට ප්රධාන වශයෙන් බලපා ඇත්තේ යුරෝපය පුරා ක්රියාත්මක වූ පෙර නොවූ විරූ දැවැන්ත මහජන ව්යාපාරයයි. ‘යුරෝපා-ඊශ්රායල සංගම් ගිවිසුම’ (EU-Israel Association Agreement) අත්හිටුවන ලෙස බලකරමින් යුරෝපීය පුරවැසියන් දස ලක්ෂයකට ආසන්න පිරිසක් අත්සන් කළ පෙත්සම් සහ මහජන විරෝධතා යුරෝපා නායකයින්ට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කළේය.
ඊශ්රායලයට එල්ල වන ආර්ථික ප්රහාරය (Economic Breakdown)
වසර 2000 සිට ක්රියාත්මක වූ මෙම ගිවිසුම අර්ධ වශයෙන් අත්හිටුවීම ඊශ්රායලයේ ආර්ථිකයට දරුණු ප්රතිවිපාක ගෙන දෙනු ඇත.
තීරුබදු සහන අහිමි වීම: මෙම ගිවිසුම හරහා ඊශ්රායල නිෂ්පාදන යුරෝපීය වෙළඳපොළට ඇතුළු වීමේදී විශාල තීරුබදු සහන හිමි විය. මෙම අත්හිටුවීමත් සමග යුරෝ බිලියන ගණනක ඊශ්රායල අපනයන සඳහා නව තීරුබදු පැනවෙනු ඇත.
තාක්ෂණික හා පර්යේෂණ බාධා: හුදෙක් භාණ්ඩ හුවමාරුවට අමතරව, යුරෝපය සහ ඊශ්රායලය අතර පැවති ඒකාබද්ධ විද්යාත්මක පර්යේෂණ සහ තාක්ෂණික හුවමාරු වැඩසටහන් රැසකටද මෙමගින් බාධා එල්ල වේ.
ඉදිරි පියවර කුමක්ද?
මෙම ඡන්ද ප්රතිඵලය හුදෙක් ආර්ථික තීරණයක් පමණක් නොව, ගෝලීය භූ දේශපාලනයේ පැහැදිලි හැරවුම් ලක්ෂ්යයකි. තම ප්රධානතම ආර්ථික සහකරුවෙකුට එරෙහිව යුරෝපා සංගමය ගත් මෙම ප්රායෝගික පියවර මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, හුදු වාචික නිවේදනවලින් ඔබ්බට ගොස් ආර්ථික සම්බාධක හරහා බලපෑම් කිරීමේ නව යුරෝපීය ප්රවේශයකි. ඉදිරියේදී මෙම අත්හිටුවීම ප්රායෝගිකව බලාත්මක වන ආකාරය සහ ඊශ්රායලය මීට දක්වන ප්රතිචාරය දෙස ජාත්යන්තර ප්රජාව දැඩි අවධානයෙන් බලා සිටී.