Commissioner General of Registration of Persons Violated Fundamental Rights – Supreme Court
The Supreme Court has ruled that the Commissioner General of the Department of Registration of Persons has violated fundamental human rights by refusing to issue a National Identity Card under the “Bhikshuni Foundation” to a nun named Welimada Dhammadinna, who is affiliated with the Rangiri Dambulla Sangha Sabha.
Accordingly, the Supreme Court has issued an order to the Commissioner General of the Department of Registration of Persons to take steps to issue a National Identity Card under the “Bhikshuni Foundation” to a nun named Welimada Dhammadinna.
The order was issued by a majority of the three-judge bench of the Supreme Court after hearing a fundamental rights petition filed by a nun named Welimada Dhammadinna and the Mahanayake of the Rangiri Dambulla Sangha Sabha, Venerable Inamaluwe Sumangala Thero.
The petition was heard before a three-judge bench of the Supreme Court comprising Chief Justice Murdu Fernando, Gamini Amarasekara and Mahinda Samayawardena.
The majority of the judges of the bench, Chief Justice Murdu Fernando and Gamini Amarasekara, have announced this decision.
The petitioner nun states that a nun order has been operating under the Rangiri Dambulla Sangha Sabha since 1998 and that she is a nun who received the ordination under that Sangha Sabha.
The petitioner stated that although she submitted an application for a national identity card under the “Bhikshuni Foundation” on May 31, 2013, the application was rejected by the Commissioner General of Registration of Persons.
The petitioner stated that the Commissioner General of Registration of Persons had informed her in writing that an identity card could be issued under the “Sil Matha” Foundation if necessary.
The petitioner had filed a petition seeking a ruling that his fundamental human rights had been violated and an order to the Commissioner General of Registration of Persons to issue him a National Identity Card under the “Bhikshuni Foundation”.
President’s Counsel Naveen Marapana, who appeared for the petitioner during the trial, presented evidence before the court and pointed out that according to the law of interpretation, when the term “bhikkhunis” is mentioned, bhikkhunis should also be included.
He had also pointed out before the court that this is an accepted general legal principle.
After a lengthy hearing, Judge Gamini Amarasekara, who delivered the verdict with the concurrence of Chief Justice Murdu Fernando, stated that the Commissioner General of the Department of Registration of Persons has violated fundamental human rights by refusing to issue a national identity card to the petitioner under the “Bhikshuni Foundation”.
The petition states that a Bhikshuni order has been in existence under the Rangiri Dambulla Sangha Sabha since 1998.
The petition reveals that nearly three thousand Bhikshunis are affiliated with it.
The petition states that the Bhikshunis belonging to the Bhikshuni order reside in 223 Bhikshuni monasteries across the island.
The court is of the opinion that the decision taken by the Commissioner General of Registration of Persons to refuse to issue a National Identity Card to the petitioner under the Bhikshuni basis is not justified.
The petition states that a Bhikshuni order has been established and operating under the Rangiri Dambulla Sangha Sabha since 1998.
However, no party has objected to that action.
The full power to take disciplinary action against monks has been vested in the Trinitarian Mahanayakas.
However, if the relevant action is contrary to Buddhist practice, disciplinary action could have been taken against Venerable Inamaluwe Sumangala Thero, who serves as the Mahanayaka Thero of the Rangiri Dambulla Sangha Sabha.
However, no such action has been taken so far.
Accordingly, from a legal perspective, there is no reasonable legal basis to deny the petitioner a national identity card.
The Commissioner General of the Department of Registration of Persons has stated before the court that the petitioner’s request is being rejected on the grounds that the Rangiri Dambulla Sangha Sabha has not been approved by the government and that nuns do not fall within the scope of the Commissioner General of Buddhist Affairs.
The ruling states that this fact is unacceptable and that if the petitioner had been a monk, such legal problems would not have arisen for her.
However, the ruling states that she has had to face such legal obstacles because she is a woman and that it constitutes “discriminatory” treatment under the law.
The majority of the three-judge bench of the Supreme Court held that the respondent Commissioner General of Registration of Persons had violated the “fundamental right to equal treatment before the law” guaranteed by Article 12(1) of the Constitution. However, the judgment issued by Justice Mahinda Samayawardena, a member of the three-judge bench, stated that this action did not violate the petitioner’s fundamental human rights. Accordingly, her petition should be dismissed.
පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ කොමසාරිස් ජෙනරාල් මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරලා – ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය
රංගිරි දඹුල්ල සංඝ සභාවට සම්බන්ධ භික්ෂුණියක් වශයෙන් කටයුතු කරන වැලිමඩ ධම්මදින්න
නමැති භික්ෂුණියට “භික්ෂුණී පදනම” යටතේ ජාතික හැඳුනුම්පතක් නිකුත් කිරීම ප්රතික්ෂේප කිරීම
තුළින් පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුවේ කොමසාරිස් ජෙනරාල් වරයා මූලික මිනිස්
අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කර ඇතැයි ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළා.
ඒ අනුව වැලිමඩ ධම්මදින්න නමැති භික්ෂුණියට “භික්ෂුණී පදනම” යටතේ ජාතික හැඳුනුම්පතක් නිකුත්
කිරීමට පියවර ගන්නා ලෙසත් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ
දෙපාර්තමේන්තුවේ කොමසාරිස් ජෙනරාල් වරයාට නියෝගයක් නිකුත් කළා.
වැලිමඩ ධම්මදින්න නමැති භික්ෂුණිය සහ රංගිරි දඹුල්ල සංඝ සභාවේ මහානායක පූජ්ය ඉනාමලුවේ
සුමංගල හිමියන් විසින් ගොනු කළ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් විභාග කිරීමෙන් අනතුරුව
ත්රිපුද්ගල ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ලේ බහුතර විනිසුරුවරු විසින් මෙම නියෝගය නිකුත් කර
තිබෙනවා.
අගවිනිසුරු මුර්දු ප්රනාන්දු, ගාමිණී අමරසේකර සහ මහින්ද සමයවර්ධන යන මහත්ම මහත්මීන්ගෙන්
සමන්විත ත්රිපුද්ගල ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ලක් ඉදිරියේ මෙම පෙත්සම විභාග වුණා.
එම විනිසුරු මඩුල්ලේ සාමාජික විනිසුරුවරුන් වන අගවිනිසුරු මුර්දු ප්රනාන්දු සහ ගාමිණී අමරසේකර
යන බහුතර විනිසුරු වරු විසින් මෙම තීන්දුව ප්රකාශයට පත්කර ඇත.
පෙත්සම්කාර භික්ෂුණිය කියා සිටින්නේ රංගිරි දඹුල්ල සංඝ සභාව යටතේ 1998 වසරේ පටන් භික්ෂුණී
ශාසනයක් ක්රියාත්මක වන බවත් තමන් එම සංඝ සභාව යටතේ උපසම්පන්න භාවය ලැබූ භික්ෂුණියක්
බවයි.
2013 වසරේ මැයි මස 31 වන දා තමා “භික්ෂුණී පදනම” යටතේ ජාතික හැදුනුම්පතක් ලබා ගැනීම සඳහා
අයදුම් පතක් ඉදිරිපත් කළත් එම අයදුම්පත පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ කොමසාරිස් ජෙනරාල්වරයා
විසින් ප්රතික්ෂේප කළ බවත් පෙත්සම්කාරීය සඳහන් කළා.
අවශ්ය නම් “සිල් මාතා” පදනම යටතේ හැඳුනුම්පතක් නිකුත් කළ හැකි බව පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ
කොමසාරිස් ජනරාල් වරයා විසින් ලිඛිතව දැනුම් දී තිබූ බවත් පෙත්සම්කාරිය සඳහන් කර සිටියා.
මේ තුළින් සිය මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වී ඇති බවට තීන්දුවක් ලබා දෙන ලෙසත් තමන්ට
“භික්ෂුණී පදනම” යටතේ ජාතික හැඳුනුම්පතක් නිකුත් කරන ලෙස පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ
කොමසාරිස් ජෙනරාල්වරයා වෙත නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙසත් ඉල්ලමින් මෙම පෙත්සම ඉදිරිපත්
කර තිබුණා.
නඩු විභාගයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ නවීන් මාරපන මහතා
අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින් අර්ථකථන නීතියට අනුව “භික්ෂූන්” යනුවෙන් සඳහන් කරන විට
භික්ෂුණියන් ද ඊට ඇතුළත් විය යුතු බව පෙන්වා දුන්නා.
එය පිළිගත් පොදු නීතිමය සිද්ධාන්තයක් බවත් ඔහු අධිකරණය හමුවේ පෙන්වා දී තිබුණා.
දීර්ඝ නඩු විභාගයකින් අනතුරුව අගවිනිසුරු මුර්දු ප්රනාන්දු මහත්මියගේ එකඟත්වය ඇතිව තීන්දුව
ප්රකාශයට පත්කළ විනිසුරු ගාමිණී අමරසේකර මහතා සඳහන් කළේ පෙත්සම්කාරියට “භික්ෂුණී පදනම”
යටතේ ජාතික හැඳුනුම් පතක් නිකුත් කිරීම ප්රතික්ෂේප කිරීම තුළින් පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ
දෙපාර්තමේන්තුවේ කොමසාරිස් ජෙනරාල්වරයා මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කර තිබෙන බවයි.
රංගිරි දඹුල්ල සංඝ සභාව යටතේ 1998 වසරේ සිට භික්ෂුණී ශාසනයක් පැවත එන බව පෙත්සමේ සඳහන්වේ.
ඒ යටතේ භික්ෂුණීන් තුන්දහසකට ආසන්න සංඛ්යාවක් ඊට අනුබද්ධව සිටින බවටත් පෙත්සම තුළින්
කරුණු අනාවරණය කර ඇත.
එම භික්ෂුණී ශාසනයට අයත් භික්ෂුණීන් දිවයින පුරා පිහිටි භික්ෂුණී ආරාම 223 ක වාසය කරන බවටත්
පෙත්සමේ සඳහන් වනවා.
පෙත්සම්කාරියට භික්ෂුණී පදනම යටතේ ජාතික හැඳුම්පතක් නිකුත් කිරීම ප්රතික්ෂේප කිරීමට පුද්ගලයින්
ලියාපදිංචි කිරීමේ කොමසාරිස් ජෙනරාල්වරයා ගනු ලැබූ තීරණය යුක්ති සහගත නොවන බව අධිකරණයේ
මතයයි.
රංගිරි දඹුල්ල සංඝ සභාව යටතේ 1998 වසරේ සිට භික්ෂණී ශාසනයක් ස්ථාපිතව ක්රියාත්මක වන බව
පෙත්සමේ සඳහන්.
එහෙත් එම ක්රියාව සම්බන්ධයෙන් කිසිදු පාර්ශවයක් විරෝධය පළ කර නොමැත.
භික්ෂූන් වහන්සේලා සම්බන්ධයෙන් විනය ක්රියාමාර්ග ගැනීමේ පූර්ණ බලය ත්රෛනිකායික මහනායක
හිමිවරු වෙත පැවරී තිබෙනවා.
එහෙත් අදාල ක්රියාව බෞද්ධ ක්රමවේදයට පටහැනි නම් රංගිරි දඹුල්ල සංඝ සභාවේ මහා නායක හිමි
වශයෙන් කටයුතු කරන පූජ්ය ඉනාමලුවේ සුමංගල හිමියන්ට එරෙහිව විනය ක්රියාමාර්ග ගැනීමට හැකියාව
තිබුණා.
එහෙත් මේ දක්වා එවැනි ක්රියාමාර්ගයක් ගෙන නොමැත.
ඒ අනුව නීතිමය වශයෙන් ගත් කළ පෙත්සම්කාරියට ජාතික හැඳුනුම්පතක් නිකුත් කිරීම ප්රතික්ෂේප
කිරීමට තරම් සාධාරණ නීතිමය පදනමක් අනාවරණය නොවේ.
රංගිරි දඹුල්ල සංඝ සභාව රජය විසින් අනුමත කර නොතිබීම සහ භික්ෂුණීන් බෞද්ධ කටයුතු කොමසාරිස්
ජෙනරාල් වරයාගේ විෂය පථයට අදාළ නොවීම යන හේතූන් මත පෙත්සංකාරියගේ ඉල්ලීම ප්රතික්ෂේප කරන
බව පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුවේ කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා අධිකරණය හමුවේ ප්රකාශ
කර තිබෙනවා.
එම කරුණ පිළිගත නොහැකි බවත් පෙත්සංකාරිය භික්ෂුවක් වූවා නම් ඇයට මෙවැනි නීතිමය ගැටලු උද්ගත
නොවනු ඇති බවත් තීන්දුවේ සඳහන්.
නමුත් ඇය කාන්තාවක් වීම නිසා මෙවැනි නීතිමය බාධක වලට මුහුණ දීමට සිදුව ඇති අතර එය නීතිය
ඉදිරියේ “වෙනස් කොට” සැලකීමක් බවත් තීන්දුවේ සඳහන් කර ඇත.
මේ තුළින් වගඋත්තරකාර පුද්ගලයින් ලියාපදිංචි කිරීමේ කොමසාරිස් ජෙනරාල් වරයා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ
12(1) ව්යවස්ථාව මගින් සහතික කර තිබෙන “නීතිය ඉදිරියේ සමාන සැලකිලි ලැබීමට ඇති මූලික අයිතිය”
උල්ලංඝනය කර ඇතැයි ත්රිපුද්ගල ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඩුලේ බහුතර විනිසුරුවරු විසින් නිකුත් කළ තීන්දුවේ
සඳහන් කර තිබෙනවා.
එහෙත් ත්රිපුද්ගල ශ්රේෂ්ඨාධිකකරන විනිසුරු මඩුල්ලේ සාමාජික විනිසුරු මහින්ද සමයවර්ධන මහතා විසින් නිකුත්
කළ තීන්දුවේ සඳහන් කර තිබෙන්නේ මෙම ක්රියාව තුළින් පෙත්සම්කාරියගේ මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම්
උල්ලංඝනය වීමක් සිදු නොවන බවයි.
ඒ අනුව ඇයගේ පෙත්සම ප්රතික්ෂේප කළ යුතු බවත් මහින්ද සමයවර්ධන විනිසුරුවරයා සිය සුළුතර තීන්දුවේ
සඳහන් කර තිබෙනවා.