ශ්රී ලංකා විවාහ නීතිය සහ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් ප්රමිතීන් ඇසුරින් නීතිමය විග්රහයක්
www.bbcmirror.lk
www.Lankawebnews.lk
රෝහිත කුමාර විජේතිලක
අධ්යකෂක
මානව හිමිකම් ආරක්ෂණ සංවිධානය
විවාහය යනු පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකුගේ පෞද්ගලික බැඳීමක් පමණක් නොව, නීතිය මඟින් පිළිගත් සමාජ හා නීතිමය ආයතනයකි. පවුල සමාජයේ මූලික ඒකකය ලෙස සැලකෙන අතර, එහි ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරභාවය රාජ්යයේත් සමාජයේත් වගකීමකි.
ශ්රී ලංකාවේ විවාහ නීතිය පුද්ගලයන්ගේ ආගම, සම්ප්රදාය සහ අදාළ නීති පද්ධතිය අනුව වෙනස් විය හැකි අතර, බෞද්ධයන් ඇතුළු බොහෝ පුරවැසියන් සඳහා සාමාන්ය විවාහ නීතිය ක්රියාත්මක වේ.
1. ශ්රී ලංකාවේ විවාහ නීති පද්ධති
ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන විවාහ නීති පද්ධති වන්නේ:
* Marriage Registration Ordinance (Cap. 112)
* Kandyan Marriage and Divorce Act
* Muslim Marriage and Divorce Act
බෞද්ධයන්ගෙන් බහුතරයකට අදාළ වන්නේ Marriage Registration Ordinance (Cap. 112) වන අතර, ඉන්දියානු නීතිය යටතේ විවාහ වීමට තෝරා නොගත් අවස්ථාවල මෙම නීතිය අදාළ වේ.
2. අවම විවාහ වයස
Marriage (Amendment) Act, No. 18 of 1995 මඟින් සාමාන්ය නීතිය යටතේ විවාහ විය හැකි අවම වයස අවුරුදු 18 ලෙස නියම කරන ලදී.
මෙම සංශෝධනයේ අරමුණු අතර:
* ළමා විවාහ වැළැක්වීම
* දරුවන්ගේ අධ්යාපන අයිතිය ආරක්ෂා කිරීම
* කාන්තා හා ළමා ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම
* ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් ප්රමිතීන්ට අනුකූල වීම
3. නීත්යානුකූල විවාහයක් සඳහා අවශ්ය මූලික කොන්දේසි
* දෙපාර්ශවයේම නිදහස් සහ සම්පූර්ණ කැමැත්ත තිබිය යුතුය.
* දෙදෙනාම නීත්යානුකූල වයස සම්පූර්ණ කර තිබිය යුතුය.
* නීතියෙන් තහනම් කළ ලේ ඥාති සම්බන්ධතාවක් නොතිබිය යුතුය.
* දැනට වලංගු විවාහයක පාර්ශ්වකරුවෙකු නොවිය යුතුය.
* නියමිත ක්රමවේදය අනුව විවාහය ලියාපදිංචි කළ යුතුය.
4. විවාහ ලියාපදිංචියේ නීතිමය වැදගත්කම
විවාහ ලියාපදිංචිය මඟින්:
* විවාහය පිළිබඳ නිල සාක්ෂියක් ලැබේ.
* උරුම හිමිකම් තහවුරු කිරීමට උපකාරී වේ.
* දේපළ සම්බන්ධ නීතිමය අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා වේ.
* දරුවන්ගේ නීතිමය තත්ත්වය පැහැදිලි වේ.
* රාජ්ය සේවා ලබා ගැනීම පහසු වේ.
5. ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ මූලික මූලධර්ම
ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12 වැනි ව්යවස්ථාව අනුව, සියලු පුද්ගලයන් නීතිය ඉදිරියේ සමාන වන අතර නීතියේ සමාන ආරක්ෂාවට හිමිකම් ලබයි.
විවාහය හා පවුල් ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් මෙම සමානාත්මතාවයේ මූලධර්මය වැදගත් පදනමකි.
6. ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය
Universal Declaration of Human Rights (UDHR)
16 වැනි වගන්තිය අනුව,
* සම්පූර්ණ වයසට පත් ස්ත්රීන් හා පුරුෂයන්ට විවාහ වීමට හා පවුලක් ආරම්භ කිරීමට අයිතිය ඇත.
* විවාහය සිදු විය යුත්තේ දෙපාර්ශවයේම නිදහස් හා සම්පූර්ණ කැමැත්ත මතය.
* පවුල සමාජයේ මූලික ඒකකය වන අතර එයට රාජ්ය ආරක්ෂාව හිමි විය යුතුය.
International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR)
23 වැනි වගන්තිය පවුල සමාජයේ ස්වභාවික හා මූලික ඒකකය ලෙස පිළිගෙන එය ආරක්ෂා කළ යුතු බව සඳහන් කරයි.
Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW)
CEDAW මඟින්:
* ස්ත්රී හා පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම විවාහයේ සමාන අයිතිවාසිකම්
* නිදහස් කැමැත්ත මත විවාහ වීම
* විවාහයේදී සහ දික්කසාදයේදී සමාන නීතිමය ආරක්ෂාව
යන මූලධර්ම අවධාරණය කරයි.
7. විවාහය සහ මානව වගකීම්
නීතියෙන් විවාහයක් වලංගු කළ හැකි වුවද, සාර්ථක විවාහ ජීවිතයක් ගොඩනැගෙන්නේ:
* අන්යෝන්ය ගෞරවය
* විශ්වාසය
* අවංකභාවය
* වගකීම
* ආර්ථික සැලසුම්කරණය
* දරුවන්ගේ යහපතට ප්රමුඛතාව
* ප්රචණ්ඩත්වයෙන් තොර පවුල් පරිසරයක්
* සංවාදයෙන් ගැටලු විසඳීම
උඩරට විවාහයේ විශේෂ ලක්ෂණ
ශ්රී ලංකාවේ ඉන්දියානු විවාහ නීතිය පිළිබඳ ජනතාව දැනගත යුතු කරුණු
ශ්රී ලංකාවේ විවාහ නීති පද්ධතිය තුළ විශේෂ ස්ථානයක් හිමිවන්නේ ඉන්දියානු විවාහ හා දික්කසාද නීතිය (Kandyan Marriage and Divorce Act) ටය. මෙම නීතිය උඩරට සිංහලයන්ගේ ඓතිහාසික සිරිත්-විරිත් සහ සම්ප්රදායන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා හඳුන්වා දී ඇත.
උඩරට විවාහය යනු කුමක්ද?
උඩරට විවාහය යනු ඉන්දියානු නීතියට යටත් වීමට සුදුසුකම් ඇති පුද්ගලයන් විසින් එම නීතිය යටතේ සිදුකරන විවාහයකි.
* ඉන්දියානු නීතිය යටතේ ලියාපදිංචි කළ හැකිය.
* සම්ප්රදායික චාරිත්රවලට ගෞරවයක් ලබා දේ.
* දික්කසාදය සහ වෙනත් පවුල් නීති සම්බන්ධයෙන් විශේෂ විධිවිධාන ඇත.
* අවශ්ය සුදුසුකම් ඇති පුද්ගලයන්ට සාමාන්ය නීතිය යටතේ විවාහ වීමේ හැකියාවද ඇත.
විවාහයට පෙර තමන්ට අදාළ නීති පද්ධතිය පිළිබඳ නිවැරදි උපදෙස් ලබා ගැනීම අනාගත නීතිමය ගැටලු වළක්වා ගැනීමට උපකාරී වේ.
විවාහය යනු සමාජයේ අනාගතය ගොඩනඟන නීතිමය හා සදාචාරාත්මක ආයතනයකි. එය නිසි නීතිමය ක්රමවේදයට අනුව සිදු කිරීමත්, දෙපාර්ශවයේම අයිතිවාසිකම් හා වගකීම් ගෞරව කිරීමත්, මානව ගෞරවය ආරක්ෂා කරන පවුල් සංස්කෘතියක් ගොඩනැගීමත් ශ්රී ලංකාවේ සමාජ සංවර්ධනය සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
ශ්රී ලංකාවේ විවාහ නීති පද්ධති පිළිබඳ ඔබ දැනගත යුතු කරුණු
ශ්රී ලංකාව බහු ආගමික, බහු සංස්කෘතික සහ බහු නීති පද්ධතියක් ඇති රටකි. එබැවින් ශ්රී ලංකාවේ සියලු දෙනාට එකම විවාහ නීතියක් පමණක් අදාළ නොවේ. පුද්ගලයාගේ නීතිමය තත්ත්වය, සම්ප්රදාය සහ අදාළ නීති පද්ධතිය අනුව විවාහ නීති වෙනස් විය හැකිය.
ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන විවාහ නීති පද්ධති
8. සාමාන්ය විවාහ නීතිය (General Law / Marriage Registration Ordinance)
මෙය ශ්රී ලංකාවේ බොහෝ පුරවැසියන්ට අදාළ වන සාමාන්ය නීතියයි. පහතරට සිංහලයන් ඇතුළු විශේෂ පෞද්ගලික නීතියකට යටත් නොවන බොහෝ දෙනා මෙම නීතිය යටතේ විවාහ ලියාපදිංචි කරති.
9. උඩරට විවාහ නීතිය (Kandyan Marriage and Divorce Act)
මෙය උඩරට සිංහලයන්ගේ සම්ප්රදායික නීතිය මත පදනම් වූ විශේෂ නීති පද්ධතියකි. මෙම නීතියට සුදුසුකම් ඇති පාර්ශ්වයන්ට එම නීතිය යටතේ විවාහ වීමට හෝ අවශ්ය අවස්ථාවල සාමාන්ය නීතිය යටතේ විවාහ වීමටද හැකිය.
10. මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද නීතිය (Muslim Marriage and Divorce Act)
ශ්රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ප්රජාව සඳහා වෙනම විවාහ හා දික්කසාද නීති පද්ධතියක් ක්රියාත්මක වේ. එහි විධිවිධාන සාමාන්ය නීතියට වඩා වෙනස් විය හැකිය.
“පාහත රට විවාහය” කියන්නේ කුමක්ද?
බොහෝ දෙනා “උඩරට විවාහය” සහ “පාහතරට විවාහය” ලෙස කතා කළද, නීතිමය වශයෙන් “පාහතරට විවාහ නීතිය” යනුවෙන් වෙනම නීති පද්ධතියක් නොමැත. “පාහතරට” ලෙස හඳුන්වන ප්රදේශවල ජනතාවගෙන් බොහෝ දෙනා සාමාන්ය විවාහ නීතිය යටතේ විවාහ ලියාපදිංචි කරති.
විවාහයක් ලියාපදිංචි කිරීමේ වැදගත්කම
නීත්යානුකූලව ලියාපදිංචි කළ විවාහයක් මඟින්:
* සැමියා සහ බිරිඳගේ නීතිමය තත්ත්වය තහවුරු වේ.
* දරුවන්ගේ නීතිමය අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා වේ.
* උරුම හා දේපළ සම්බන්ධ ගැටලු අවම වේ.
* රාජ්ය සේවා සහ නීතිමය කටයුතු පහසු වේ.
විවාහය යනු උත්සවයක් පමණක් නොව, ජීවිත කාලීන නීතිමය සහ සමාජීය බැඳීමකි. එබැවින් විවාහයට පෙර තමන්ට අදාළ වන නීති පද්ධතිය පිළිබඳ දැනුවත් වීම සහ නිසි ලෙස විවාහය ලියාපදිංචි කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.
නිවැරදි නීතිමය දැනුමක් ඇති සමාජයක් යනු ආරක්ෂිත සහ සාධාරණ සමාජයක පදනමයි.
රෝහිත කුමාර විජේතිලක
අධ්යකෂක
මානව හිමිකම් ආරක්ෂණ සංවිධානය
https://g.page/r/Cc3VNrHoy-pvEAI/review
humanrightspo.org